تعزیه ، ادبیات نمایشی دینی ایران - تعزیه محله بنی هاشم (سبخی)

تعزیه محله بنی هاشم (سبخی)

سیری درروند تعزیه درروستاهای شهرستان لامرد taaziyeh(passion -play) in lamerd,s village,s

تعزیه ، ادبیات نمایشی دینی ایران

تعزیه در لغت به معنای تسلی دادن و تسلیت گفتن ، ودر اصطلاح یک نحوه بزرگداشت یاد وخاطره قیام

حضرت سید الشهداء (ع) وتبیین والقاء پیام آن حضرت است که دارای ساختار نمایشی بوده ودر کلام از

زبان شعر و نظم بهره می برد .

مهم تر ین و یژگی هنری تعزیه در سیر نمایشی آن بو ده که نگاه پژو هشگران به آن معطو ف است ؛

هرچند در دید عامه مردم بیشترین جلوه تعزیه در عزاداری و بر پایی مجالس سو گو اری حضرت سید -

الشهداء (ع) و بیشترین تأثیر آن در ترسیم تاریخ وتعلیم آن به مخاطبان است .

کشو ر ایران که با پیشینه ای چندین هزار ساله در بسیاری از نمادهای فرهنگی وهنری در دو ره های

مختلف تاریخی سرآمد بوده ، در سده های اخیر از تعزیه به عنو ان مهم ترین و غنی ترین هنر نمایشی

مذهبی بهره می برد ؛هنری که مبتنی بر گزاره های دینی بو ده و تو انمندیهای خود را در عرصه اهداف

معنوی ،سیاسی و اجتماعی به ظهور رسانده است . تعزیه گر چه در فراز و نشیب های تاریخی مورد

نظرگاههای گو ناگو ن و اقع و به دلایل یا پندارهای مختلف مقبول یامطرود گردیده ، امادرو نمایه آن با

ساختاراولیه ومحتو ای اصیل همچنان پابرجا بو ده است .

تعزیه به رغم و یژگی های هنری که با اصو ل وارزش های دینی،اعتقادی و مذهبی در آمیخته ،درسیر

تاریخی خود تحت الشعاع هنرهای نمایشی غرب قرار گرفته و در دوره های مختلف زمانی به گو شه

انزوا و فراموشی رفته است .

همراه با ظهور تئاترغربی در ایران و گرایش نمایشنامه نو یسان ایرانی به سبک های غربی و اجرای

نمایشنامه ها در تالارها و تماشاخانه های پایتخت و دیگرشهرها و بی توجهی به هنر اصیل خود اندک

اندک یاد و نام تعزیه از اذهان رخت بربست و اگردرجایی آوایی از آن برآمد به کهنه سرایی تعبیر شد .

نیم نگاهی به پیشینه تحقیق پیرامون تعزیه نشان می دهد که در برابر انگشت شمار پژوهشگران

ایرانی درنیم قرن اخیر ،نزدیک به دو یست سال است که خارجیان بیشترین پژوهشهاراپیرامون این

هنراسلامی - ایرانی انجام داده اند . . .

هنر منحصربه فردایران راسیاحان، گردشگران ، نظامیان و دیپلمات های ارو پایی که روزگاری را درایرن

گذرانده اند، بدون داشتن اطلاعات دقیق پیرامون آداب و رسوم ومناسک آیینی و مراسم دینی وهنر

مذهبی ایران به تجزیه و تحلیل می نشستند و ایرانیان بااجرای هملت و مکبث و شاه لیرو تحقیق

پیرامون ریچارد سوم و هانری چهارم ، تجددگرایی و نو اندیشی خود را به نمایش می گذاشتند .

مقصود آن نیست که چرا پژوهشگران ایرانی به سراغ تحقیق درباره آیین های نمایشی واجرای

نمایشنامه های غربی رفته ومی رو ند . منظو راین است که چنین رو ندی نباید موجب نیست انگاری

فرهنگ و آیین منحصر به فرد نمایشی دینی این مرز و بوم گردد . . .

 

  
نویسنده : سیدابوالحسن عمرانی ; ساعت ٥:٠٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٧ امرداد ۱۳۸٧